Strona Główna (Home) · Artykuły (Articles) · Publikacje (Publications) · Audycje (Broadcasts) · Galeria (Gallery) · Do pobrania (Download) · Kategorie Newsów (Categories of news) · Chronologicznie (Chronologically) · Tagi (Tags) A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · Ł · M · N · O · P–Q · R · S · T · U–V · W–Y · Z · Szukaj (Search) 21.11.2019 04:30
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 38
Najnowszy Użytkownik: sanchopex
Ostatnie Artykuły
JULIUSZ KAMIL & BLISS
THE VOICE OF POLAND ...
THE VOICE OF POLAND ...
KARGUL MARIUSZ ̵...
THE VOICE OF POLAND ...
Myśli zza chmur
"Jeśli możesz? Wszystko możliwe jest dla tego, kto wierzy".

Mk 9, 23

.............................

"To ostatnie lata twojej beztroski, powinieneś uczyć się, dostać stypendium naukowe, coś zwiedzić, coś zobaczyć, poznać mnóstwo ludzi mądrych, ciekawych..."

Perła

.............................

„Nie pozwól, żeby ktokolwiek odebrał ci marzenia i słuchaj głosu swoich aniołów”.

Ciocia

.............................

"Chcesz żyć, to walcz! Nie chcesz – twoja decyzja. Każdy dzień jest darowany i nawet dla tego jednego dnia warto żyć".

"Czasami muszę być silniejszy niż jestem silny, odważniejszy niż jestem odważny, bać się mniej niż się boję".

Krzysztof Kolberger

.............................

"Siły i wiary w siebie szukałam zawsze gdzieś poza sobą, a one pochodzą z mojego wnętrza. Cały czas są we mnie".

Anna Freud

.............................

"miałem wspaniałe życie cierpiałem"

"z daleka od twoich oczu przebitych ślepą miłością łatwiej unieść samotność"

Zbigniew Herbert

.............................

"(...) gdybym miał wybierać między dwoma rodzajami ślepoty, wybrałbym niewidzenie piękna morza, gór, zachodu słońca w Rio de Janeiro, żeby zachować wzrok do czytania tego wszystkiego, co piękne w czarnych literach na białym tle".

Chico Buarque

.............................

"Szkoda że niebo nie jest tu, zmiotłoby zasieki słów, przebiło skorupy, zdarło zasłony".

Przemysław Dakowicz

.............................

"Zagadnienia "braku czasu" nie rozwiąże się przez pośpiech, lecz przez spokój".

Stefan Wyszyński

.............................

"Jeśli nie chcemy oddać za coś życia, to nie chcemy dla tego żyć".

Tomasz Terlikowski

.............................

"Musicie rozpalić płomyczek, z tego będzie ogień".

Szef

.............................

"Dlaczego twoje pragnienie nie ma stać się rzeczywiste? Nie masz bać się podejmować trudne decyzje. To niezdecydowanie tworzy kolizję".

Vienio


Zobacz więcej cytatów
Look more quotes

Moje listy
Klasyka książkowa – od tego zacznij (Classic books – read these first)

Lista zekranizowanych książek (Screened books)

Tomiki poetyckie (Poetical volumes)

Ulubione filmy (Favourite movies)

Muzyka filmowa (Film score)

Autorzy tekstów i kompozycji (Authors of lyrics and music)

Teledyski wszech czasów (The best music videos)

Rap patriotyczny (Polish patriotic rap)
Akcje
Pomóż Polakom z Kazachstanu wrócić do Ojczyzny

Zagłosuj na Mazury w ogólnoświatowym plebiscycie na 7 cudów natury

Lokalna scena hip-hop

Zamość Perłą Rocka


Jedność z autyzmem

Ankieta
Kto jest najlepszy?

Nicolas Cage

Chuck Norris

Edward Norton

Brad Pitt

Musisz się zalogować, żeby móc głosować w tej Ankiecie.
Ostatnie pytania
Czy książka używana to dobry prezent?




Na bieżąco
Zamojskie info

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski dla Marcina Zamoyskiego

Zamoyski "Znakomitym Przywódcą"

"Siódmy anioł", czyli studencki "Skafander"

Studencki "Skafander" na niepogodę

Uniwersytet Dziecięcy w Zamościu

Uniwersytet Pierwszego Wieku w zamojskiej PWSZ



Polska

Powstaje Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Powstaje pomnik Kazimierza Deyny w Warszawie

Staniszkis: Nie doceniłam koalicji na Wschodzie wokół Lecha Kaczyńskiego

....................

Czy Rafał Dutkiewicz spełni kiedyś sen Jadwigi Staniszkis i Aleksandra Kwaśniewskiego?

Prezydent Polski Prezydentem Wrocławia

....................

Oficerowie BOR bronili ciała prezydenta. Czy to ich strzały słychać na filmie?

Komunikat polskiej prokuratury w sprawie amatorskiego filmu ze Smoleńska, na którym słychać strzały (27 kwietnia 2010)

Komisja Millera badająca przyczyny katastrofy bezprawna

Gruzińska telewizja przewidziała śmierć prezydenta Kaczyńskiego

Felieton, za który Marek Król został zwolniony z tygodnika "Wprost"

....................

Polska bliżej Rosji niż USA? Gaz wzmocni relacje

Rafał Ziemkiewicz - Uwaga na gaz!

Tragedia w Smoleńsku związana z gazem łupkowym?

Polacy siedzą na skarbie, Rosja zaniepokojona



Polska i Gruzja

Wino, Gruzja, Przyjaźń, Kaczyński...

Podziękowania dla prezydenta Gruzji

Czy Gruzja traci sojusznika?



Polska i Litwa

Nagroda Nowaka-Jeziorańskiego dla Valdasa Adamkusa

Park Jedności Narodowej upamiętniający tragedię narodu polskiego

Cela Konrada to duchowe centrum polskiej kultury

Konrad ma nową celę

....................

List Rady Społecznej "Kuriera Wileńskiego" do Parlamentu Europejskiego w sprawie dyskryminacji mniejszości polskiej na Litwie

Policja litewska grozi grzywną za wywieszenie polskiej flagi

Ostrą Bramę zniszczono podczas remontu - sprawcy ukarani

Skandal w Wilnie: Piłsudski jak Hitler i Stalin



Polska i Rosja

Pomnik papieża w Moskwie

Bronisław Komorowski odznaczył zasłużonych Rosjan

List Pokolenia '89 do rosyjskich rówieśników

....................

Rosyjska flota będzie stacjonować na Ukrainie przez następne 30 lat

Polska uzależniona energetycznie od Rosji na kolejne 30 lat

....................

Parlament Europejski przyjął deklarację upamiętniającą 96 ofiar tragedii w Smoleńsku, nazywając Katyń "zbrodnią wojenną o charakterze ludobójstwa"

Sąd Najwyższy Rosji zdecydował o ponownym rozpatrzeniu skargi Memoriału w sprawie Katynia

Monumentalny Pomnik Ofiar Katynia w Chęcinach k. Kielc



Chrześcijaństwo

Największy na świecie pomnik Chrystusa Króla w Świebodzinie

Apel o intronizację Jezusa Chrystusa na Króla Polski

Abp Józef Kowalczyk został nowym prymasem Polski - nowy prymas stary układ

Jan Paweł II patronem Polski?

Kościół anglikański połączy się z Kościołem katolickim?

Papież ułatwia anglikanom powrót do Kościoła katolickiego

Acedia - ósmy grzech główny

Kościół katolicki przymierza się do ogłoszenia nowego dogmatu: Maryja Współodkupicielką

In vitro a komunia - kościelny spór

Instrukcja "Dignitas personae" dotycząca niektórych problemów bioetycznych - dokument Kongregacji Nauki Wiary przeciwko metodzie in vitro

Ks. prof Wacław Hryniewicz "Zbawiciel jest polifoniczny" - tekst będący przyczyną sporu między księdzem KUL a Kongregacją Nauki Wiary w Watykanie

....................

Synod Kościoła luterańskiego odwołał swojego zwierzchnika ks. bpa Janusza Jaguckiego



Islam

Ochota nie ma ochoty na meczet

Wielka Brytania: dwa razy więcej parlamentarzystów-muzułmanów

Fatwa teologów Arabii Saudyjskiej przeciwko finansowaniu terroryzmu

Fatwa przeciwko terrorystom i zamachom samobójczym



Prawo

Minister Sprawiedliwości: Krzysztof Kwiatkowski

Prokurator Generalny: Andrzej Seremet

Dożywotnia utrata prawa jazdy za jazdę po alkoholu

Pozew zbiorowy - możesz dochodzić roszczeń wspólnie z innymi

Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie



Medycyna

Habitus - firma oferująca sprzęt rehabilitacyjny

Fundacja Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi

Pierwszy w Polsce przeszczep obu rąk



Kultura

Literacka Nagroda Nobla 2009: Herta Müller

Nagroda Nike 2009: Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, Piosenka o zależnościach i uzależnieniach (poezja)

Nagroda TVP Kultura 2009: Dariusz Czaja, Lekcje Ciemności

Nagroda Wielkiego Kalibru 2009: Mariusz Czubaj, 21:37

Klasyka - od tego zacznij

100 książek, które musisz przeczytać przed śmiercią

100 książek XX wieku według "La Monde"

1000 książek, które warto przeczytać (pytamy.pl)

Aktualny kanon lektur szkolnych

Adam Zagajewski - coroczny kandydat do Nagrody Nobla

Nowy zbiór opowiadań Tadeusza Różewicza

....................

Oscary 2010

Najlepszy film amerykański: "The Hurt Locker. W pułapce wojny"

Najlepszy film zagraniczny: "El Secreto de Sus Ojos"

"Biała wstążka" bez Oscara

....................

18 filmów, na które warto pójść do kina w 2010 r.

Inarritu nie wygrał w Cannes



Różne

COMODO Antivirus najlepszym bezpłatnym programem antywirusowym - test PC World Komputer 2010

Nagroda im. Sendlerowej 2010 dla Aleksandra Kwaśniewskiego

Wiadomo już, kim jest tajemniczy "czterdzieści i cztery"

Uliczny rap w służbie Najwyższego

Ciekawostki
FILM

Najdroższe filmy w historii kina
1. Piraci z Karaibów: Na krańcu świata (2007) - 300 mln $
2. Superman: Powrót (2006) - 270 mln $
3. Spider-Man 3 (2007) - 258 mln $

Najdroższe polskie filmy
1. Quo vadis (2001) - 76 mln $
2. Ogniem i mieczem (1999) - 29 mln $
3. Chopin. Pragnienie miłości (2001) - 21 mln $

Najbardziej dochodowe filmy
1. Avatar (2009)
2. Titanic (1997)
3. Władca Pierścieni - Powrót Króla (2003)

Najwięcej Oscarów (11)
- Ben Hur (1959)
- Titanic (1997)
- Władca Pierścieni – Powrót króla (2003)

Najwięcej nominacji do Oscara (14)
- Titanic (1997) - 11 statuetek
- Wszystko o Ewie (1950) - 6 statuetek

Top Świat IMDb
1. Skazani na Shawshank (1994)
2. Ojciec chrzestny (1972)
3. Ojciec chrzestny 2 (1974)

Top Świat Filmweb
1. Skazani na Shawshank (1994)
2. Forrest Gump (1994)
3. Ojciec chrzestny (1972)

Top Polska Filmweb
1. Pianista (2002)
2. Seksmisja (1983)
3. Sami swoi (1967)

Polskie filmy nominowane do Oscara (9)
– Nóż w wodzie (1963)
– Faraon (1966)
– Potop (1974)
– Noce i dnie (1975)
– Ziemia obiecana (1976)
– Panny z Wilka (1979)
– Człowiek z żelaza (1981)
– Katyń (2007)
– W ciemności (2012)

Top MasterZMC
1. Król Lew (1994)
2. Vanilla sky (2001) / Abre los ojos (1997)
3. Zostań (2005)

.........................................

Pozostałe listy i rankingi:

50 najważniejszych twórców kina według KMF


LITERATURA

Polscy laureaci Nagrody Nobla:

1905 – Henryk Sienkiewicz (proza całokształt)

1924 – Władysław Reymont, Chłopi (proza)

1980 – Czesław Miłosz (poezja całokształt)

1996 – Wisława Szymborska (poezja całokształt)

.........................................

Listy / Rankingi:

Klasyka książkowa – od tego zacznij

Aktualny kanon lektur szkolnych

10 najbardziej niepokojących książek wszech czasów

100 książek, które musisz przeczytać przed śmiercią

1000 książek, które warto przeczytać (pytamy.pl)



PAPIEŻE

Benedykt XVI

Joseph Ratzinger

Cooperatores Veritatis - Współpracownicy Prawdy


Encykliki (3)

1. Deus caritas est (Bóg jest miłością)
2. Spe salvi (W nadziei zbawieni)
3. Caritas in veritate (Miłość w prawdzie)


Książki:

- Boża rewolucja (2006)
- Jezus z Nazaretu (T.I -2007, T.II - 2010)


Inicjatywy / Opracowania / Osiągnięcia:

- Konstytucja apostolska "Anglicanorum coetibus (Grupy anglikanów)" 2009 - ułatwiająca anglikanom powrót do katolicyzmu
.........................................

Jan Paweł II

Karol Wojtyła

1978-2005

Totus Tuus - Cały Twój


Encykliki (14)

1. Redemptor Hominis (Odkupiciel człowieka)
2. Dives in misericordia (O Bożym Miłosierdziu)
3. Laborem exercens (O pracy ludzkiej)
4. Slavorum apostoli (Apostołowie Słowian)
5. Dominum et vivificantem (O Duchu Świętym w życiu Kościoła i świata)
6. Redemptoris Mater (Matka Odkupiciela)
7. Sollicitudo rei socialis (Społeczna troska)
8. Redemptoris missio (Misja Odkupiciela)
9. Centesimus annus (W stulecie encykliki Leona XIII)
10. Veritatis splendor (Blask prawdy)
11. Evangelium vitae (Ewangelia życia)
12. Ut unum sint (O działalności ekumenicznej)
13. Fides et ratio (Wiara i rozum)
14. Ecclesia de Eucharistia (Kościół dzięki Eucharystii)


Książki:

- Świętego Jana od Krzyża nauka o wierze (Zagadnienie wiary u świętego Jana od Krzyża, 1948) - doktorat
- Ocena możliwości oparcia etyki chrześcijańskiej na założeniach systemu Maksa Schelera (1953) - habilitacja
- Miłość i odpowiedzialność (1960)
- Osoba i czyn (1969)
- Mężczyzną i niewiastą stworzył ich (1986)
- Przekroczyć próg nadziei (1994)
- Dar i Tajemnica (1996)
- Wstańcie, chodźmy (2004)
- Pamięć i tożsamość (2005)



Polityka

Jerzy Buzek sprawuje obecnie urząd Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego w UE

Herman Van Rompuy (Belgia) jest pierwszym prezydentem Unii Europejskiej, a Catherine Ashton (Wielka Brytania) pierwszym ministrem spraw zagranicznych UE

.........................................

Polska

Park Miejski w Zamościu został uznany Najpiękniejszym Parkiem w Polsce 2008 r. w konkursie organizowanym przez amerykańską firmę Briggs & Stratton

7 cudów Polski:
- Kopalnia soli "Wieliczka"
- Stare Miasto i nadwiślańska panorama w Toruniu
- Zamek w Malborku
- Zamek Królewski i Katedra na Wawelu w Krakowie
- Kanał Elbląski
- Renesansowe Stare Miasto w Zamościu
- Rynek Główny i zespół staromiejski w Krakowie

20latRP.pl - Pochwalmy się! (Województwo Lubelskie)
DZIEŁO - Działania/Zjawiska, które budowały pozytywny wizerunek miast i regionów:
1. Nałęczów - rozwój i pozytywna działalność zakładu leczniczego i uzdrowiska
2. Projekt "Miasto idealne - miasto niewidzialne" w Zamościu
3. Ośrodek Praktyk Teatralnych Gardzienice - teatr eksperymentalny

OTOCZENIE - Budynki/Kreacje, które najmocniej zmieniły nasze małe ojczyzny:
1. Rynek Wielki i Stare Miasto w Zamościu
2. Kazimierz Dolny nad Wisłą
3. Muzeum w Bełżcu - miejsce pamięci o holokauście

Pamiętamy

ZAMOŚĆ NA PRZEŁOMIE XIX I XX W. | ZAMOŚĆ IN THE 19TH AND EARLY 20TH CENTURIES
Feduszka - foto
dr Jacek Feduszka
starszy kustosz w Muzeum Zamojskim

Likwidacja twierdzy zamojskiej w 1866 roku mogła budzić, przynajmniej u części społeczeństwa miasta, nadzieje na przywrócenie Zamościowi szczególnie jego tradycji oświatowych. Jednak rozszerzające się represje rosyjskie po powstaniu styczniowym 1863–1864 roku, likwidacja resztek samodzielności Królestwa Polskiego, a nade wszystko ostry kurs rusyfikacyjny, właśnie w Zamościu, określonym przez władze zaborcze jako „rdzennie rosyjski”, rozwiały szybko te nadzieje. Jedyne szkoły, jakie mogły zaistnieć w Zamościu wg władz rosyjskich, to takie, które „wychodziły naprzeciw potrzebom szkolnym greko unitów”. Tworzenie nowych szkół w tym właśnie celu wg władz rosyjskich miało „uchronić ludność greko unicką przed polonizacją”. Obok nowych szkół w Chełmie i Siedlcach, w Zamościu utworzono w 1866 roku progimnazjum rosyjskie męskie i od 1869 roku progimnazjum rosyjskie żeńskie. Obie szkoły podlegały początkowo Naczelnikowi Chełmskiej Dyrekcji Szkolnej, od stycznia 1873 roku progimnazjum rosyjskie męskie znalazło się, jak i inne tego typu szkoły w Królestwie, w zarządzie Kuratora Okręgu Naukowego Warszawskiego. Po 1912 roku, kiedy utworzono gubernię chełmską, gimnazja i progimnazja znajdujące się na jej terenie, w tym szkoły zamojskie, podporządkowane zostały Kuratorowi Okręgu Naukowego w Kijowie.

Od 1883 roku znaczniejsi obywatele Zamościa, powołując się na tradycje historyczne, występowali wielokrotnie o zmianę progimnazjum męskiego na gimnazjum. Nie pomagały żadne argumenty, ani deklarowane środki finansowe. Władze rosyjskie wynajdywały coraz to nowe przeszkody, m.in. niedostateczne zabezpieczenie finansowe, brak lokalu itp. Ostatecznie stwierdzono, że dwa gimnazja w Lublinie i Chełmie w zupełności zabezpieczają potrzeby guberni. Przekształcenie szkół zamojskich w gimnazja nastąpiło dopiero w 1909 roku (gimnazjum męskie) i w 1913/1914 (7 klasowe gimnazjum żeńskie). Kosztami przekształceń obarczono miasto Zamość, które z kasy wyasygnowało 1000 rubli na przekształcenie szkoły męskiej i 3500 rubli na przekształcenie szkoły żeńskiej. Wszystkie posady nauczycielskie w szkołach średnich Zamościa były dla Polaków niedostępne. Wyjątki czyniono jedynie, gdy zaistniały trudności z obsadzeniem etatu, wtedy zatrudniano „nauczyciela katolika”. W Zamościu jednym z takich nauczycieli był wieloletni wykładowca języka francuskiego i niemieckiego Otto Nowak. Przejściowo języków starożytnych, łaciny i greki, nauczał także Aleksander Królikowski, którego w 1882 roku zastąpił gorliwy rusyfikator, uprzednio „prefekt religii grecko unickiej”, znienawidzony przez uczniów, Mikołaj Straszkiewicz. Od 1905 roku języków klasycznych uczył ponownie Polak, Michał Krauze. W progimnazjum żeńskim do 1914 roku nie było w ogóle nauczycieli Polaków.

Do progimnazjów przyjmowano dzieci w wieku od 10 do 14 lat na podstawie egzaminów wstępnych. Najliczniejszy odsetek uczniów stanowiła młodzież pochodzenia ziemiańskiego, dzieci urzędników, osób wykonujących wolne zawody, wojskowych, duchowieństwa prawosławnego a także synowie i córki bogatych kupców, właścicieli domów i rzemieślników. Poza tym do szkół uczęszczały też dzieci oficjalistów i zamożniejszych włościan. Należy stwierdzić też, że przyjęcie do szkół następowało po sprawdzeniu przez władze szkolne wszelkich danych o pochodzeniu i czy owe pochodzenie nie budzi wątpliwości, co do „prawomyślności wobec władzy państwowej”. W męskich szkołach zamojskich w drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku największy procent uczęszczających do szkół dzieci stanowili katolicy (w większości Polacy) – od 52 do 55%, w następnej kolejności znajdowali się prawosławni (Rosjanie) – od 25 do 33%, następnie Żydzi – od 15 do 18%, natomiast osób wyznania grecko katolickiego było więcej niż 18% ogółu uczniów, ale tylko w pierwszym roku istnienia np. progimnazjum rosyjskiego męskiego. Nieco odmienne proporcje przedstawiały się co do progimnazjum żeńskiego, gdzie w latach 1869–1914 dominowały uczennice prawosławne (Rosjanki) i uczennice pochodzenia żydowskiego, stanowiące od 18 do 35% ogółu uczących się dziewcząt.


Fala rewolucji 1905–1906 roku, która ogarnęła znaczne obszary Cesarstwa Rosyjskiego, nie ominęła także środowiska zamojskiego, a szczególnie szkół zamojskich. Zamość, wbrew blisko pół wieku trwającej rusyfikacyjnej polityki zaborcy, należał do ośrodków najbardziej na Lubelszczyźnie manifestujących nastroje antyrosyjskie. Nie bez znaczenia było to, że zarówno rusyfikacja, jak i manifestowanie rosyjskich idei imperialnych przez władze, było w Zamościu bardzo silne. „Rdzenna rosyjskość” Zamościa i najbliższych terenów do końca panowania rosyjskiego była fundamentem postępowania wobec Polaków. Z drugiej strony, w społeczeństwie polskim Zamojszczyzny żywe były wspomnienia i tradycja powstania styczniowego 1863–1864 i pamięć o represjach, jakie poniósł naród polski po upadku powstania, silna była również pamięć o bohaterskim, a zarazem tragicznym okresie naszej historii.

W 1904 i na początku 1905 roku do Zamościa docierać zaczęły odezwy i ulotki Związku Unarodowienia Szkół, organizacji nauczycielskiej założonej w styczniu 1905 roku w Warszawie przez działaczy Towarzystwa Oświaty Narodowej. Związek Unarodowienia Szkół był ściśle związany z Ligą Narodową, organizował komplety dla uczniów w miejsce bojkotowanych szkół rosyjskich, zmierzał do utworzenia polskich szkół na ziemiach Królestwa. Związek istniał do wiosny 1906 roku, kiedy to stał się Wydziałem Szkolnym Ligi Narodowej. W Zamościu odezwy Związku, a później Wydziału Szkolnego, powielane były na hektografie w ogrodzie domu rodziny Czernickich i egzemplarze kolportowano w różne części miasta. Odezwy wzywały do strajku, odwoływały się do czasów świetności Akademii Zamojskiej, wskazywały, że tylko wspólnym działaniem można wywalczyć polską szkołę.

Kolportażem i agitacją zajmowali się byli uczniowie i uczennice zamojskich szkół, później w większości studenci wyższych uczelni. Byli to m.in. Klemens Gustaw Klimkiewicz, Kazimierz Miechowski, bracia Janusz i Feliks Ciszewscy, Stanisław i Maria Leszczyńscy, Maria Serwin, Stefania Turczyńska czy Władysław, Jan, Stefan i Tomasz Czerniccy, synowie znanego kupca i przedsiębiorcy zamojskiego Józefa Czernickiego (1853–1930).

27 I 1905 roku w internacie progimnazjum męskiego w Zamościu zniszczono portret cara Mikołaja II, zbito szkło, portret polano „nieokreśloną cieczą” i przykryto „brudną szmatą”. Sprawcy, uczniowie progimnazjum, zostali wykryci przez policję, dodatkowym dowodem był „pocięty wizerunek cara na kuferku uczniowskim”, a wewnątrz znaleziono także zakazane wiersze i pieśni polskie. Podejrzanych uczniów natychmiast wydalono ze szkoły. Ze strajkiem szkolnym i protestem, którego nasilenie miało miejsce przed świętami Wielkanocnymi 1905 roku, solidaryzowało się społeczeństwo Zamościa i okolicy. Do protestu uczniów polskich przyłączyli się niektórzy uczniowie Rosjanie, oni także wspomagali strajk. Podobnie odnosiła się do protestu młodzież żydowska. Młodzież szkolna Zamościa uczestniczyła także w manifestacji rzemieślników i robotników zamojskich

21 X 1905 roku. Protesty młodzieży zamojskiej, wpisujące się w cały ciąg wydarzeń rewolucji 1905–1906 roku w Królestwie, nie przyniosły tak jak i w wielu regionach Królestwa, polskich szkół. Dopiero wydarzenia I wojny światowej, która rozpoczęła się w 1914 roku, zmieniły, tak jak na większości ziem ogarniętych wojną, obraz zamojskich szkół i zapoczątkowały proces odzyskiwania przez Polskę niepodległości.

W końcu XIX i na początku XX wieku w ówczesnym powiecie zamojskim funkcjonowały tylko dwa większe miasta: Zamość i Szczebrzeszyn. Zamość składał się zasadniczo z dwóch części: miasta w obrębie dawnych fortyfikacji i „Nowego Miasta”, na które składało się Przedmieście Lwowskie zwane „Nową Osadą”, położone w odległości 1 ½ wiorsty (ok. 1,5 kilometra) od linii dawnych fortyfikacji.

Układ zamojskiego starego miasta pozostawał zasadniczo niezmienny, jak pisał Bolesław Koskowski w roku 1894 w „Przeglądzie Tygodniowym”: Pod względem zewnętrznym stare miasto przedstawia się dość okazale. Budowane starym stylem i według wymagań fortecznych, posiada ulice wąskie i krótkie, okolonemi rzędami jednopiętrowych kamienic zaopatrzonych jeszcze w części w tak zwane podcienia (...). Całe miasto zaopatrzone jest w niezły bruk, który ostatniemi czasy gdzie niegdzie zastąpiony został tak zwanym klinkierem. Cegłę tę układają na kant, tworzy się przez to bruk nader gładki i niezmiernie dogodny dla miasta, w którego wąskich uliczkach duży ruch kołowy sprawia hałas nieopisany. W środku miasta znajdują się trzy gęsto zadrzewione skwery. Niezależnie od tego, jest tu piękne miejsce spacerowe w obrębie miasta, gdzie parę razy na tydzień gra muzyka wojskowa. Jeden ze skwerów, o którym pisze B. Koskowski stanowił Rynek Wielki. Od 1874 roku Magistrat podzielił ten plac na cztery mniejsze części, wzdłuż krzyżujących się w Rynku ulic: Piotra I (obecna ulica Grodzka) i Panieńskiej (obecna ulica Bernarda Morando). W tekście mowa jest także o tzw. „Ogrodzie Adrianowskim” istniejącym od początku lat 80. XIX wieku na placu przed dawnym pałacem Zamoyskich, terenem spacerowym w typie ogrodu angielskiego, stworzonym z inicjatywy i staraniem gen. Adrianowa z dekoracyjną bramą wejściową w typie szwajcarskim. Orkiestra wojskowa grała tam 2 razy w tygodniu.

Według danych z 1894 roku Zamość liczył 10 204 mieszkańców, z tego 21% stanowili Polacy (katolicy), 64% Żydzi (wyznania mojżeszowego) i 8,5% Rosjanie (prawosławni). Spośród władz administracyjnych, sądów i szkół w Zamościu funkcjonowały na przełomie XIX i XX wieku: Starostwo powiatowe, Straż zamojska, Sąd Pokoju, Zjazd Sędziów, oddział Sądu Okręgowego w Lublinie, Magistrat miasta Zamościa i jego wydziały.
Obok wyżej wymienionych instytucji w mieście funkcjonowały dwa progimnazja (męskie i żeńskie), trzy szkoły początkowe (jedna dwuklasowa i dwie jednoklasowe). Warto również wspomnieć, że kolejną szkołę początkową otwarto przy ulicy Lwowskiej w 1904 roku (nosiła ona imię Adama Mickiewicza). W Zamościu znalazło również siedzibę przedstawicielstwo Zarządu Akcyzyjnego II i III Okręgu Akcyzy.

W 1904 roku starostą powiatowym zamojskim był Fiodor S. Czernicki, a naczelnikiem Straży zamojskiej Andriej O. Osipow w randze kapitana. Sprawami miejskimi w urzędzie starosty i administracją zajmował się w owym czasie Wasilij W. Uspienskij, sprawujący te obowiązki od 1892 roku. Funkcję lekarza powiatowego pełnił Oktawian Piotrowski, a lekarza weterynarii Wiktor A. Albricht, pracujący w Zamościu od 1900 roku, nadzorował on m.in. pracę rzeźni miejskiej, znajdującej się nad rzeką Łabuńką od 1890 roku, kiedy to władze miejskie sfinansowały budowę nowych obiektów rzeźni. Ówczesnym architektem miejskim był inżynier Julian Cieszkowski, powołany na tę funkcję prawdopodobnie od 28 VIII 1897 roku. Od 1867 roku do 1914 roku w Zamościu urzędowało ośmiu burmistrzów, niektórzy obejmowali tę funkcję parokrotnie. W latach 1867–1888 funkcję tę sprawowali kolejno: Aleksander J. Zorin [lub Zarin] (od 1867 roku), Józef W. Białkowski (od 1878 roku) i od 1888 roku Antoni A. Laszczenko. W 1889 roku burmistrzem Zamościa był Mikołaj Kannabich, syn ostatniego komendanta twierdzy zamojskiej generała Filipa Kannabicha, który po objęciu funkcji naczelnego dowódcy twierdzy w Benderach od 1867 roku, pozostawił swoją najbliższą rodzinę w Zamościu. W latach 1890-1915 funkcje burmistrza miasta obejmowali kolejno: Olimpiusz A. Hanze (zm. 1915 r.) – burmistrz w latach 1890–1894, Aleksander M. Dobrjański (zm. 1911 r.) – burmistrz w latach 1894–1906, Michał M. Szajnowicz (zm. 1915 r.), burmistrz od 1906 roku, po nim urząd burmistrza już w warunkach wojennych sprawował od 1915 do 1920 roku Polak, Edward Stodołkiewicz (1863–1935), przedsiębiorca, działacz społeczny, m.in. właściciel hotelu „Centralnego” w Zamościu. Edward Stodołkiewicz sprawował urząd burmistrza także w pierwszych latach Niepodległej Polski. Życie religijne społeczności polskiej Zamościa koncentrowało się tradycyjnie wokół Kolegiaty zamojskiej, zasadniczo jedynego kościoła katolickiego w mieście. W omawianym okresie dziekanami kapituły zamojskiej byli kolejno: w latach 1858–1871 sufragan lubelski Walenty Baranowski, (od 1869 roku administrator diecezji lubelskiej), w latach 1875–1891 ksiądz Andrzej Karwicki, następnie zaś od 1892 roku proboszcz w Czemiernikach, ksiądz Tomasz Petrykowski, którego w 1907 roku zastąpił ksiądz Władysław Szymański (zm. 1916 r.), pełniąc funkcje dziekana kapituły również w początkach I wojny światowej.

W końcu XIX i na początku XX wieku w Zamościu znajdowało się kilka zakładów przemysłowych i wytwórni, obok założonej rzeźni miejskiej i miejskiego młyna wodnego (zbudowanego przez Magistrat w 1902 roku), funkcjonowały: trzy cegielnie, browar, fabryka mydła i świec, Rządowa Fabryka Klinkieru, wytwórnia powozów i bryczek braci Kabasów („Fabryka Powozów i Bryczek Braci Kabas”, istniejąca do 1935 roku) oraz wytwórnia wód mineralnych. Przy ulicy Lwowskiej znajdowała się także „Fabryka Wolskiego”, czyli filia lubelskiej „Fabryki Maszyn i Narzędzi Rolniczych A. Wolskiego”. Zatrudniała ona w Zamościu 20 robotników. Tutaj także znajdowały się warsztaty i skład gotowych wyrobów fabryki. W 1894 roku przy ulicy Lwowskiej wzniesiono także budynek administracyjny fabryki w typie dworkowym.

Handel zamojski zdominowany przez Żydów, tak był charakteryzowany przez korespondenta „Przeglądu Tygodniowego” w 1894 roku: „(...)Wszystkie sklepy (prócz dwu) znajdują się w ich [Żydów – przypis J. F.] rękach jak również sterownictwo handlem tranzytowym oraz transportowym. W sklepach tutejszych wszelkich kategoryj – jest ich kilkadziesiąt – obrót jest dość duży. Zamość bowiem zaopatruje w towary cały powiat zamojski, częściowo zaś tomaszowski i inne. Szerszy handel wywozowy na pszenicę, mąkę i szmaty, drzewo budowlane i jaja, również zmonopolizowali Żydzi. Zależnie od dość silnie rozwiniętego handlu eksportowego zaznacza się przeważnie przemysł furmański. Chrześcijański żywioł, na przedmieściach przeważnie osiadły, zajmuje się murarstwem, bednarstwem, ciesielstwem i szewstwem”. Obok wymienionych w tekście rzemieślników i handlarzy, ważną rolę w Zamościu odgrywali przedstawiciele wolnych zawodów, w 1894 roku w granicach administracyjnych Zamościa było: 3 lekarzy, 2 aptekarzy, 1 weterynarz (lekarzem weterynarii w powiecie był w latach 1867–1894 Ignacy Bartlewicz, miejskimi lekarzami weterynarii byli: w latach 1908–1909 Borys Korzeniowski, a w 1911 roku Wacław Majcherski) i 1 adwokat przysięgły.

W Zamościu w tym czasie nie prowadzono większych inwestycji miejskich poza budową w latach 80. XIX wieku szpitala św. Mikołaja przy ulicy Obwodowej (obecnie ulica Peowiaków). W mieście istniały dwa szpitale: chrześcijański i żydowski, każdy z nich miał lekarza i felczera, pierwszy obsługiwały także siostry miłosierdzia. W latach 1898–1912 lekarzem miasta Zamościa był Henryk Krzyczkowski, a obowiązki lekarzy powiatowych pełnili: w latach 1867–1871 Zygmunt Skrzyński, w roku 1892 Piotr Alfred Roze, a w latach 1894–1908 Oktawian Piotrowski. W Zamościu znajdował się także przytułek dla starców. Dopiero w początkach XX wieku, obok budowy młyna i budynku szkoły początkowej przy ulicy Lwowskiej, rozpoczęto także budowę więzienia w pobliżu traktu lubelskiego (przy obecnej ulicy Okrzei), którego budowę ukończono w 1906 roku. Przy szosie lwowskiej w 1907 roku powstały pierwsze w Zamościu ceglane trotuary, a w 1908 roku zakończono budowę nowych koszar dla wojska przy ulicy Lubelskiej (obecna ulica J. Piłsudskiego), największej inwestycji w Zamościu do czasów I wojny światowej.

Przy budynkach koszar zamojskich również w 1911 roku powstała cerkiew garnizonowa (obecnie kościół katolicki p.w. Św. Michała). Wojsko było stałym elementem krajobrazu zamojskiego. W 1904 roku stacjonowały w Zamościu oddziały: pułk piechoty, brygada artylerii oraz pododdziały dywizji Kozaków dońskich. Sztaby tych jednostek kwaterowały w Zamościu a żołnierze, oprócz koszar zamojskich, rozlokowani byli we wsiach podzamojskich. W mieście znajdował się: sztab 1 Kozackiej Dywizji Dońskiej, na czele z generałem lejtnantem Hipolitem A. Pozdiejewem i dowódcą sztabu dywizji pułkownikiem Wiktorem P. Szirokowem. Ze składu tej dywizji w Zamościu kwaterował także sztab 1 Dywizjonu Artylerii Kozaków Dońskich z pułkownikiem Mikołajem I. Kalininem i dowódcą 7 Baterii tego dywizjonu starszym sierżantem Wasilijem M. Kaliedinem. 6 Bateria i jej dowództwo rozlokowana była w Szczebrzeszynie. Jednostki piechoty, które stacjonowały w Zamościu (od 1908 roku w nowych koszarach przy ulicy Lubelskiej), to sztab i jednostka zaopatrzenia 68 Borodińskiego Pułku Piechoty z dowódcą pułkownikiem Aleksandrem N. Anikiejewem i szefem sztabu podpułkownikiem Aleksandrem G. Bogoliepowem, którego zastąpił później pułkownik Michaił Orniziewski. Gdy 68 Pułk Piechoty przebywał na froncie dalekowschodnim podczas wojny rosyjsko-japońskiej 1904–1905, w Zamościu czasowo kwaterowały oddziały 42 Tarutyńskiego Pułku Piechoty i 187 Rezerwowego Chełmskiego Pułku Piechoty. 68 Pułk Piechoty wraz z nowym 66 Butyrskim Pułkiem Piechoty powrócił do Zamościa w 1907 roku. Łącznie garnizon zamojski liczył w latach 1894–1909 ok. 3500–4000 żołnierzy. Obok wojska w Zamościu stacjonowała również Żandarmeria. Naczelnikiem Powiatowego Urzędu Żandarmerii dla Zamościa i Krasnegostawu był podpułkownik Aleksander A. Sasinkow.

W Nowej Osadzie funkcjonowała stała stacja pocztowa, z której regularnie odchodziła „kuryerka pocztowa” na dziesięć osób. W końcu XIX wieku z Zamościa odchodziło codziennie kilkanaście dyliżansów prywatnych, głównie żydowskich przewoźników. Ruch transportowy odbywał się zasadniczo w kierunku Lublina i Rejowca (do najbliższej stacji kolejowej) a także w kierunku Chełma. Pierwszym rosyjskim naczelnikiem Urzędu Pocztowego w Zamościu od 1853 roku, był Bazyli Onopienko, a sekretarzem Felicjan Kalkhoff. Zamość powoli rozwijał się, wzrastała liczba mieszkańców, w 1909 roku liczba mieszkańców Zamościa osiągnęła 14 123 osoby. Miasto odżywało po latach zastoju i jak na ówczesne warunki dynamika rozwoju była duża. Jednak ten wyraźnie pozytywny obraz, mimo nieznacznie tylko złagodzonego kursu polityki zaborcy rosyjskiego wobec Polaków na Zamojszczyźnie, w tym także w Zamościu, w niedalekiej już przyszłości ulegnie błyskawicznej zmianie. I wojna światowa 1914–1918 w zasadniczy, i w wielu momentach tragiczny, sposób wpłynie na losy miasta Zamościa i jego mieszkańców, mimo że w efekcie wielkich wydarzeń historycznych tego czasu, Zamość znajdzie się w wolnej już Polsce po 123 latach niewoli zaborczej.

Publikacja tekstu w częściach:
„Skafander. Bezpłatna Gazeta Akademicka” 2011, nr 10 (17), s. 7; nr 11 (18), s.7; nr 12 (19), s. 7

Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Język | Choose language
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Motta
"Zamieszkałem w lesie, ponieważ chciałem żyć świadomie. Chciałem czerpać ze źródeł życia samą jego istotę. Odrzucić wszystko, co nie było nim, by w godzinę śmierci nie odkryć, że nie żyłem".

"I went to the woods because I wished to live deliberately, to front only the essential facts of life, and see if I could not learn what it had to teach, and not, when I came to die, discover that I had not lived".

Henry David Thoreau

..............................

„Będziesz miał tylko jedną szansę, by przeżyć życie jak chcesz”.

„You will have only one chance to live like you want”.

MS

..............................

„Urodzić się znaczy tyle, co dostać cały świat w prezencie”.

Jostein Gaarden

..............................

"Prosiłem o wszystko, abym mógł cieszyć się życiem... Otrzymałem życie, abym mógł cieszyć się wszystkim".

Mike Yaconelli

..............................

"Codziennie patrz na świat, jakbyś oglądał go po raz pierwszy".

"You every day look at the world as if you were seeing it for the first time".

"Beze mnie ludzkość nie byłaby tym, czym jest – powtarzał Zeus Peter Lama. Tego ranka po raz pierwszy miałem wrażenie, że ja też mam swoją rolę. Są istoty, które mnie potrzebują, zarówno żywi, jak umarli.
Co niezastąpionego mam w sobie? To, moje myśli. Moje troski. Moje przywiązania. Moje miłości”.

Eric-Emmanuel Schmitt

..............................

"Przegrasz wtedy, gdy przestaniesz walczyć o swoje marzenia, które uznasz za niemożliwe do spełnienia".

MS

..............................

"Musisz dać się porwać, ulecieć nad ziemię, piać z zachwytu i tańczyć jak derwisz".

"I want you to get swept away out there. I want you to levitate. I want you to sing with rapture and dance like a dervish".

Meet Joe Black (1998)

..............................

"Każda mijająca chwila jest szansą, by wszystko zmienić".

"Every passing minute is another chance to turn it all around".

Vanilla sky (2001)

..............................

"Kto kocha, nie umrze, a kto modli się za innych, już jest w niebie".

"Who loves never dies and who prays for others is already in heaven".

Wojaczek i sen

..............................

"Żyj tak, jakby od jakości twojego życia zależał los świata".

..............................

"Życie nie jest zmarnowane, dopóki żyjesz".

ks. Marian Pokrywka

..............................

"Życie będzie miało taki sens, jaki ja sam mu nadam".

"Wojownik Światła nigdy nie zapomina, co to wdzięczność".

Paulo Coelho

..............................

"Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj!" (Rz 12, 21)

"Don't be overcome by evil, but overcome evil with good!"

Paweł Apostoł

..............................

"W ciemności, kiedy oczy nie dostrzegają nawet odrobiny światła, najlepiej zapalić serce".

"It is best to light up your heart in darkness, when eyes spot no other light".

Autor nieznany
Moje ostatnie
Nie czekaj, aż życie się zacznie, tylko sam zacznij żyć!

Don't wait for life to come, start living right away!

Moje miasto

Zamość
Moje szkoły

Moje miejsca

Ulubione | My favourite
WIERSZE | LYRICS

Bolesław Leśmian, Dziewczyna


Krzysztof Kamil Baczyński,
Niebo złote ci otworzę


Juliusz Słowacki, Kiedy się w niebie gdzie zejdziemy sami...


Stanisław Barańczak, N.N. próbuje przypomnieć sobie słowa modlitwy


Rainer Maria Rilke, *** Zgaś moje oczy: ja cię widzieć mogę... (Extinguish my eyes, I'll go on seeing you...)


KSIĄŻKI | BOOKS


1. Fiodor Dostojewski
Bracia Karamazow
The Brothers Karamazow



2. Khaled Hosseini
Chłopiec z latawcem
Kite runner



3. Eric-Emmanuel Schmitt
Oskar i pani Róża
Oscar and the Lady in Pink



4. Lewis Wallace
Ben Hur



5. Paulo Coelho
Alchemik
The Alchemist



6. Aleksander Kamiński
Kamienie na szaniec


FILMY | MOVIES

1. Król Lew (1994)
The Lion King


2. Vanilla sky (2001) /
Abre los ojos (1997)


3. Chłopiec z latawcem (2007)
Kite runner


4. Zostań (2005)
Stay


5. Ben Hur (1959)

Zobacz wszystkie ulubione filmy
See all favourite movies


TWÓRCY | ARTISTS

Alejandro Gonzalez Inarritu

Niezwykłe dni
1 marca - Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

21 marca - Dzień Poezji

2 kwietnia - Dzień Wiedzy o Autyzmie

13 kwietnia - Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

23 kwietnia - Dzień Książki

26 maja - Dzień Matki

1 czerwca - Dzień Dziecka

9 czerwca - Dzień Przyjaźni

14 czerwca - Dzień Krwiodawstwa

23 czerwca - Dzień Ojca

27 września - Dzień Podziemnego Państwa Polskiego

13 października - Dzień Dawcy Szpiku Kostnego

21 listopada - Dzień Życzliwości

1 grudnia - Dzień Walki z AIDS

1-7 grudnia - Europejski Tydzień Autyzmu

5 grudnia - Dzień Wolontariusza

TV
STAŁE PROGRAMY:

Poniedziałek

19.55 - Poezja łączy ludzi. Mój ulubiony wiersz, TVP2

21.30 - Teatr Telewizji, TVP1 (również: wtorek, godz. 20.00, TVP Kultura)

Wtorek

12.20 – Dowódcy AK (cykl dokumentalny), TVP2

19.45 - Gustaw Holoubek - nie tylko o teatrze, TVP2

Środa

17.30 (ok.) - Kultura na celowniku, TV Kablowa Zamość

21.30 - Naznaczony, TVN

Piątek

18.00 - Kocham kino, TVP2

Sobota

12.30 - Pegaz, TVP1

14.30 - Czytelnia, TVP Kultura

16.00 - Studio Wschód, TVP Info

19.30 - Potrzebni, TVP Info

Niedziela

11.00 - Cafe Futbol, Polsat Sport

12.00 - Kinomaniak, TV4

13.25 - Słownik polsko@polski, TVP Polonia

21.05 - Czas honoru, TVP2

Inne

Telewizyjne wiadomości literackie, TVP2

.....................................

ARCHIWALNE:

Agent | The Mole

Awantura o kasę | Cash Battle

Głęboka woda | Deep Water

Idol

Mamy Cię! | Suprise, Suprise

Milionerzy | Who wants to be a millionaire?

Nie do wiary | It's hard to believe

Sensacje XX wieku | The Sensations of XX Century

System09

Warto rozmawiać | It's worth to talk

Wieczór z wampirem | Evening with the Vampire

Znajomi

Wojownicy Światła

Do zobaczenia, Panie Stanisławie! | See you tomorrow!

Stanisław Piro (1925–2012)
Zajrzyj

Kontakt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie | okazjanazakupy.pl