Strona Główna (Home) · Artykuły (Articles) · Publikacje (Publications) · Audycje (Broadcasts) · Galeria (Gallery) · Do pobrania (Download) · Kategorie Newsów (Categories of news) · Chronologicznie (Chronologically) · Tagi (Tags) A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · Ł · M · N · O · P–Q · R · S · T · U–V · W–Y · Z · Szukaj (Search) 21.11.2019 03:44
Online
Gości Online: 2
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 38
Najnowszy Użytkownik: sanchopex
Ostatnie Artykuły
JULIUSZ KAMIL & BLISS
THE VOICE OF POLAND ...
THE VOICE OF POLAND ...
KARGUL MARIUSZ ̵...
THE VOICE OF POLAND ...
Myśli zza chmur
"Jeśli możesz? Wszystko możliwe jest dla tego, kto wierzy".

Mk 9, 23

.............................

"To ostatnie lata twojej beztroski, powinieneś uczyć się, dostać stypendium naukowe, coś zwiedzić, coś zobaczyć, poznać mnóstwo ludzi mądrych, ciekawych..."

Perła

.............................

„Nie pozwól, żeby ktokolwiek odebrał ci marzenia i słuchaj głosu swoich aniołów”.

Ciocia

.............................

"Chcesz żyć, to walcz! Nie chcesz – twoja decyzja. Każdy dzień jest darowany i nawet dla tego jednego dnia warto żyć".

"Czasami muszę być silniejszy niż jestem silny, odważniejszy niż jestem odważny, bać się mniej niż się boję".

Krzysztof Kolberger

.............................

"Siły i wiary w siebie szukałam zawsze gdzieś poza sobą, a one pochodzą z mojego wnętrza. Cały czas są we mnie".

Anna Freud

.............................

"miałem wspaniałe życie cierpiałem"

"z daleka od twoich oczu przebitych ślepą miłością łatwiej unieść samotność"

Zbigniew Herbert

.............................

"(...) gdybym miał wybierać między dwoma rodzajami ślepoty, wybrałbym niewidzenie piękna morza, gór, zachodu słońca w Rio de Janeiro, żeby zachować wzrok do czytania tego wszystkiego, co piękne w czarnych literach na białym tle".

Chico Buarque

.............................

"Szkoda że niebo nie jest tu, zmiotłoby zasieki słów, przebiło skorupy, zdarło zasłony".

Przemysław Dakowicz

.............................

"Zagadnienia "braku czasu" nie rozwiąże się przez pośpiech, lecz przez spokój".

Stefan Wyszyński

.............................

"Jeśli nie chcemy oddać za coś życia, to nie chcemy dla tego żyć".

Tomasz Terlikowski

.............................

"Musicie rozpalić płomyczek, z tego będzie ogień".

Szef

.............................

"Dlaczego twoje pragnienie nie ma stać się rzeczywiste? Nie masz bać się podejmować trudne decyzje. To niezdecydowanie tworzy kolizję".

Vienio


Zobacz więcej cytatów
Look more quotes

Moje listy
Klasyka książkowa – od tego zacznij (Classic books – read these first)

Lista zekranizowanych książek (Screened books)

Tomiki poetyckie (Poetical volumes)

Ulubione filmy (Favourite movies)

Muzyka filmowa (Film score)

Autorzy tekstów i kompozycji (Authors of lyrics and music)

Teledyski wszech czasów (The best music videos)

Rap patriotyczny (Polish patriotic rap)
Akcje
Pomóż Polakom z Kazachstanu wrócić do Ojczyzny

Zagłosuj na Mazury w ogólnoświatowym plebiscycie na 7 cudów natury

Lokalna scena hip-hop

Zamość Perłą Rocka


Jedność z autyzmem

Ankieta
Kto jest najlepszy?

Nicolas Cage

Chuck Norris

Edward Norton

Brad Pitt

Musisz się zalogować, żeby móc głosować w tej Ankiecie.
Ostatnie pytania
Czy książka używana to dobry prezent?




Na bieżąco
Zamojskie info

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski dla Marcina Zamoyskiego

Zamoyski "Znakomitym Przywódcą"

"Siódmy anioł", czyli studencki "Skafander"

Studencki "Skafander" na niepogodę

Uniwersytet Dziecięcy w Zamościu

Uniwersytet Pierwszego Wieku w zamojskiej PWSZ



Polska

Powstaje Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Powstaje pomnik Kazimierza Deyny w Warszawie

Staniszkis: Nie doceniłam koalicji na Wschodzie wokół Lecha Kaczyńskiego

....................

Czy Rafał Dutkiewicz spełni kiedyś sen Jadwigi Staniszkis i Aleksandra Kwaśniewskiego?

Prezydent Polski Prezydentem Wrocławia

....................

Oficerowie BOR bronili ciała prezydenta. Czy to ich strzały słychać na filmie?

Komunikat polskiej prokuratury w sprawie amatorskiego filmu ze Smoleńska, na którym słychać strzały (27 kwietnia 2010)

Komisja Millera badająca przyczyny katastrofy bezprawna

Gruzińska telewizja przewidziała śmierć prezydenta Kaczyńskiego

Felieton, za który Marek Król został zwolniony z tygodnika "Wprost"

....................

Polska bliżej Rosji niż USA? Gaz wzmocni relacje

Rafał Ziemkiewicz - Uwaga na gaz!

Tragedia w Smoleńsku związana z gazem łupkowym?

Polacy siedzą na skarbie, Rosja zaniepokojona



Polska i Gruzja

Wino, Gruzja, Przyjaźń, Kaczyński...

Podziękowania dla prezydenta Gruzji

Czy Gruzja traci sojusznika?



Polska i Litwa

Nagroda Nowaka-Jeziorańskiego dla Valdasa Adamkusa

Park Jedności Narodowej upamiętniający tragedię narodu polskiego

Cela Konrada to duchowe centrum polskiej kultury

Konrad ma nową celę

....................

List Rady Społecznej "Kuriera Wileńskiego" do Parlamentu Europejskiego w sprawie dyskryminacji mniejszości polskiej na Litwie

Policja litewska grozi grzywną za wywieszenie polskiej flagi

Ostrą Bramę zniszczono podczas remontu - sprawcy ukarani

Skandal w Wilnie: Piłsudski jak Hitler i Stalin



Polska i Rosja

Pomnik papieża w Moskwie

Bronisław Komorowski odznaczył zasłużonych Rosjan

List Pokolenia '89 do rosyjskich rówieśników

....................

Rosyjska flota będzie stacjonować na Ukrainie przez następne 30 lat

Polska uzależniona energetycznie od Rosji na kolejne 30 lat

....................

Parlament Europejski przyjął deklarację upamiętniającą 96 ofiar tragedii w Smoleńsku, nazywając Katyń "zbrodnią wojenną o charakterze ludobójstwa"

Sąd Najwyższy Rosji zdecydował o ponownym rozpatrzeniu skargi Memoriału w sprawie Katynia

Monumentalny Pomnik Ofiar Katynia w Chęcinach k. Kielc



Chrześcijaństwo

Największy na świecie pomnik Chrystusa Króla w Świebodzinie

Apel o intronizację Jezusa Chrystusa na Króla Polski

Abp Józef Kowalczyk został nowym prymasem Polski - nowy prymas stary układ

Jan Paweł II patronem Polski?

Kościół anglikański połączy się z Kościołem katolickim?

Papież ułatwia anglikanom powrót do Kościoła katolickiego

Acedia - ósmy grzech główny

Kościół katolicki przymierza się do ogłoszenia nowego dogmatu: Maryja Współodkupicielką

In vitro a komunia - kościelny spór

Instrukcja "Dignitas personae" dotycząca niektórych problemów bioetycznych - dokument Kongregacji Nauki Wiary przeciwko metodzie in vitro

Ks. prof Wacław Hryniewicz "Zbawiciel jest polifoniczny" - tekst będący przyczyną sporu między księdzem KUL a Kongregacją Nauki Wiary w Watykanie

....................

Synod Kościoła luterańskiego odwołał swojego zwierzchnika ks. bpa Janusza Jaguckiego



Islam

Ochota nie ma ochoty na meczet

Wielka Brytania: dwa razy więcej parlamentarzystów-muzułmanów

Fatwa teologów Arabii Saudyjskiej przeciwko finansowaniu terroryzmu

Fatwa przeciwko terrorystom i zamachom samobójczym



Prawo

Minister Sprawiedliwości: Krzysztof Kwiatkowski

Prokurator Generalny: Andrzej Seremet

Dożywotnia utrata prawa jazdy za jazdę po alkoholu

Pozew zbiorowy - możesz dochodzić roszczeń wspólnie z innymi

Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie



Medycyna

Habitus - firma oferująca sprzęt rehabilitacyjny

Fundacja Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi

Pierwszy w Polsce przeszczep obu rąk



Kultura

Literacka Nagroda Nobla 2009: Herta Müller

Nagroda Nike 2009: Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, Piosenka o zależnościach i uzależnieniach (poezja)

Nagroda TVP Kultura 2009: Dariusz Czaja, Lekcje Ciemności

Nagroda Wielkiego Kalibru 2009: Mariusz Czubaj, 21:37

Klasyka - od tego zacznij

100 książek, które musisz przeczytać przed śmiercią

100 książek XX wieku według "La Monde"

1000 książek, które warto przeczytać (pytamy.pl)

Aktualny kanon lektur szkolnych

Adam Zagajewski - coroczny kandydat do Nagrody Nobla

Nowy zbiór opowiadań Tadeusza Różewicza

....................

Oscary 2010

Najlepszy film amerykański: "The Hurt Locker. W pułapce wojny"

Najlepszy film zagraniczny: "El Secreto de Sus Ojos"

"Biała wstążka" bez Oscara

....................

18 filmów, na które warto pójść do kina w 2010 r.

Inarritu nie wygrał w Cannes



Różne

COMODO Antivirus najlepszym bezpłatnym programem antywirusowym - test PC World Komputer 2010

Nagroda im. Sendlerowej 2010 dla Aleksandra Kwaśniewskiego

Wiadomo już, kim jest tajemniczy "czterdzieści i cztery"

Uliczny rap w służbie Najwyższego

Ciekawostki
FILM

Najdroższe filmy w historii kina
1. Piraci z Karaibów: Na krańcu świata (2007) - 300 mln $
2. Superman: Powrót (2006) - 270 mln $
3. Spider-Man 3 (2007) - 258 mln $

Najdroższe polskie filmy
1. Quo vadis (2001) - 76 mln $
2. Ogniem i mieczem (1999) - 29 mln $
3. Chopin. Pragnienie miłości (2001) - 21 mln $

Najbardziej dochodowe filmy
1. Avatar (2009)
2. Titanic (1997)
3. Władca Pierścieni - Powrót Króla (2003)

Najwięcej Oscarów (11)
- Ben Hur (1959)
- Titanic (1997)
- Władca Pierścieni – Powrót króla (2003)

Najwięcej nominacji do Oscara (14)
- Titanic (1997) - 11 statuetek
- Wszystko o Ewie (1950) - 6 statuetek

Top Świat IMDb
1. Skazani na Shawshank (1994)
2. Ojciec chrzestny (1972)
3. Ojciec chrzestny 2 (1974)

Top Świat Filmweb
1. Skazani na Shawshank (1994)
2. Forrest Gump (1994)
3. Ojciec chrzestny (1972)

Top Polska Filmweb
1. Pianista (2002)
2. Seksmisja (1983)
3. Sami swoi (1967)

Polskie filmy nominowane do Oscara (9)
– Nóż w wodzie (1963)
– Faraon (1966)
– Potop (1974)
– Noce i dnie (1975)
– Ziemia obiecana (1976)
– Panny z Wilka (1979)
– Człowiek z żelaza (1981)
– Katyń (2007)
– W ciemności (2012)

Top MasterZMC
1. Król Lew (1994)
2. Vanilla sky (2001) / Abre los ojos (1997)
3. Zostań (2005)

.........................................

Pozostałe listy i rankingi:

50 najważniejszych twórców kina według KMF


LITERATURA

Polscy laureaci Nagrody Nobla:

1905 – Henryk Sienkiewicz (proza całokształt)

1924 – Władysław Reymont, Chłopi (proza)

1980 – Czesław Miłosz (poezja całokształt)

1996 – Wisława Szymborska (poezja całokształt)

.........................................

Listy / Rankingi:

Klasyka książkowa – od tego zacznij

Aktualny kanon lektur szkolnych

10 najbardziej niepokojących książek wszech czasów

100 książek, które musisz przeczytać przed śmiercią

1000 książek, które warto przeczytać (pytamy.pl)



PAPIEŻE

Benedykt XVI

Joseph Ratzinger

Cooperatores Veritatis - Współpracownicy Prawdy


Encykliki (3)

1. Deus caritas est (Bóg jest miłością)
2. Spe salvi (W nadziei zbawieni)
3. Caritas in veritate (Miłość w prawdzie)


Książki:

- Boża rewolucja (2006)
- Jezus z Nazaretu (T.I -2007, T.II - 2010)


Inicjatywy / Opracowania / Osiągnięcia:

- Konstytucja apostolska "Anglicanorum coetibus (Grupy anglikanów)" 2009 - ułatwiająca anglikanom powrót do katolicyzmu
.........................................

Jan Paweł II

Karol Wojtyła

1978-2005

Totus Tuus - Cały Twój


Encykliki (14)

1. Redemptor Hominis (Odkupiciel człowieka)
2. Dives in misericordia (O Bożym Miłosierdziu)
3. Laborem exercens (O pracy ludzkiej)
4. Slavorum apostoli (Apostołowie Słowian)
5. Dominum et vivificantem (O Duchu Świętym w życiu Kościoła i świata)
6. Redemptoris Mater (Matka Odkupiciela)
7. Sollicitudo rei socialis (Społeczna troska)
8. Redemptoris missio (Misja Odkupiciela)
9. Centesimus annus (W stulecie encykliki Leona XIII)
10. Veritatis splendor (Blask prawdy)
11. Evangelium vitae (Ewangelia życia)
12. Ut unum sint (O działalności ekumenicznej)
13. Fides et ratio (Wiara i rozum)
14. Ecclesia de Eucharistia (Kościół dzięki Eucharystii)


Książki:

- Świętego Jana od Krzyża nauka o wierze (Zagadnienie wiary u świętego Jana od Krzyża, 1948) - doktorat
- Ocena możliwości oparcia etyki chrześcijańskiej na założeniach systemu Maksa Schelera (1953) - habilitacja
- Miłość i odpowiedzialność (1960)
- Osoba i czyn (1969)
- Mężczyzną i niewiastą stworzył ich (1986)
- Przekroczyć próg nadziei (1994)
- Dar i Tajemnica (1996)
- Wstańcie, chodźmy (2004)
- Pamięć i tożsamość (2005)



Polityka

Jerzy Buzek sprawuje obecnie urząd Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego w UE

Herman Van Rompuy (Belgia) jest pierwszym prezydentem Unii Europejskiej, a Catherine Ashton (Wielka Brytania) pierwszym ministrem spraw zagranicznych UE

.........................................

Polska

Park Miejski w Zamościu został uznany Najpiękniejszym Parkiem w Polsce 2008 r. w konkursie organizowanym przez amerykańską firmę Briggs & Stratton

7 cudów Polski:
- Kopalnia soli "Wieliczka"
- Stare Miasto i nadwiślańska panorama w Toruniu
- Zamek w Malborku
- Zamek Królewski i Katedra na Wawelu w Krakowie
- Kanał Elbląski
- Renesansowe Stare Miasto w Zamościu
- Rynek Główny i zespół staromiejski w Krakowie

20latRP.pl - Pochwalmy się! (Województwo Lubelskie)
DZIEŁO - Działania/Zjawiska, które budowały pozytywny wizerunek miast i regionów:
1. Nałęczów - rozwój i pozytywna działalność zakładu leczniczego i uzdrowiska
2. Projekt "Miasto idealne - miasto niewidzialne" w Zamościu
3. Ośrodek Praktyk Teatralnych Gardzienice - teatr eksperymentalny

OTOCZENIE - Budynki/Kreacje, które najmocniej zmieniły nasze małe ojczyzny:
1. Rynek Wielki i Stare Miasto w Zamościu
2. Kazimierz Dolny nad Wisłą
3. Muzeum w Bełżcu - miejsce pamięci o holokauście

Pamiętamy

ZAMOŚĆ PO UPADKU POWSTANIA LISTOPADOWEGO | ZAMOŚĆ AFTER COLLAPSE OF THE NOVEMBER UPRISING
Feduszka - foto
dr Jacek Feduszka
starszy kustosz w Muzeum Zamojskim

Czasy po powstaniu listopadowym to dla Zamościa zły i trudny okres, jak pisał W. Ćwik: „czasy gospodarczej i demograficznej stagnacji [miasta]”. Zamość utrzymał jednak status twierdzy rządowej, jak też przywrócono fortecy zamojskiej więzienny charakter, odmienny znacznie od tego przedpowstaniowego. Więziono w Zamościu nie tylko oficerów byłego Wojska Polskiego, w 1834 roku utworzono tutaj również rotę aresztancką dla więźniów cywilnych o numerze porządkowym 45 (druga z rot aresztanckich dla cywilów, istniejąca wówczas w Królestwie, ulokowana została w twierdzy modlińskiej, po roku 1834 Modlin przemianowano na Nowogeorgijewsk), i nosiła numer 44. Tym samym twierdza zamojska stała się ogniwem imperialnego rosyjskiego systemu penitencjarnego, z czasem jako ważne więzienie warowne. Do roty aresztanckiej w Zamościu kierowani mieli być więźniowie z wyrokiem skazującym na ciężkie więzienie od lat 10, jak też recydywiści skazani na ciężkie więzienie przynajmniej na okres lat 5. Ponadto mogli się w Zamościu znaleźć wszyscy mieszkańcy Królestwa Polskiego łamiący zasady praworządności, bez wyroku sądowego, tylko na podstawie decyzji administracyjnej. Decyzje takie mógł wydawać panujący lub jego namiestnik w Królestwie Polskim.

Kompania poprawcza (rota aresztancka) w myśl założeń, miała liczyć od 100 do 225 więźniów pod nadzorem 4 oficerów i 16 podoficerów z korpusu weteranów, jako nadzorców. Po roku 1832 także w Zamościu mieścił się punkt etapowy przewozu dzieci polskich oficerów i uczestników powstania 1830-1831, kierowanych do zakładów kantonistów wojskowych w Rosji. Chłopcy w wieku od 5 lat, przybywali pod eskortą do Zamościa ze specjalnie utworzonych przez władze rosyjskie, ośrodków wojewódzkich (w Zamościu byli to chłopcy w głównej mierze z ośrodka w Lublinie). Z Zamościa dzieci, bez względu na pochodzenie społeczne, przewożone były do Mińska Litewskiego, gdzie rozdzielano je z przeznaczeniem do poszczególnych jednostek kantonistów wojskowych w głębi Rosji. Według danych zachowanych w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie, w roku 1832 z województwa lubelskiego odesłano do Mińska Litewskiego przez Zamość 97 chłopców.

Po upadku powstania listopadowego tereny wokół twierdzy zamojskiej należały do najbardziej zniszczonych działaniami wojennymi w całym województwie lubelskim (porównywalne zniszczenia notowano także przy trakcie prowadzącym do Zawichostu). Raport Komisji Województwa Lubelskiego z 30 I 1833 roku, skierowany do Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych, szacował skalę zniszczeń Zamościa na 14 233,06 zł. Raport dotyczył zniszczeń w samym mieście. Największe straty poniosły jednak przedmieścia zamojskie, w dużej części o drewnianej zabudowie. W Nowej Osadzie np. spalonych zostało 136 domów, a zniszczonych i zrujnowanych 51 (łącznie było to ponad 55% całkowitej zabudowy przedmieścia), na przedmieściu lubelskim łącznie zniszczeniu uległo 76 domów (stanowiących ponad 30% zabudowy), a na Majdanie łącznie 20 domów. W samej twierdzy pierwotnie straty szacowano na 3431 złotych polskich, później suma ta znacznie wzrosła, ponieważ w grudniu 1831 roku znane już były szacunki szkód obliczone dla każdej z części miasta oddzielnie. Na pozostałych przedmieściach ogólne straty szacowano: w Wólce Miejskiej na 39291 złp, a na przedmieściu Szczebrzeskim 27749 złp.

Mimo olbrzymich strat nie tylko majątkowych, finansowych, ale i ludnościowych, władze zaborcze nałożyły na ludność zamojską ścisłe obowiązki, oprócz kwaterunku wojskowego i obowiązkowych dostaw żywności dla wojska, również dla potrzeb wojsk rosyjskich zorganizowano szpitale na koszt mieszkańców poszczególnych obwodów. Takie lazarety zorganizowano w Zamościu, Łabuńkach, Krasnymstawie, Strzyżowie, Tyszowcach i Tomaszowie Lubelskim. Wyposażenie i utrzymanie tych szpitali spoczywało na władzach obwodowych i miejskich oraz na wójtach. Obok tych obowiązków administracja wojewódzka zobowiązana była do dostarczania wojsku: „Kożuchów i berlaczy (kaloszy wykonanych ze słomy) dla żołnierzy rosyjskich, głównie wartowników”. Obowiązkowe dostawy i utrzymanie wojska wyeksploatowały szczególnie tereny wokół Lublina, a przede wszystkim wsie i osady wokół twierdzy zamojskiej, gdzie stacjonowały najliczniejsze oddziały wojsk rosyjskich.

Po roku 1831 Rosjanie traktowali Zamość nadal jako twierdzę, widząc w niej punkt strategiczny na wypadek ponownego powstania i fortecę o ważnym znaczeniu operacyjnym i strategicznym nad granicą austriacką oraz wielkie więzienie. W Zamościu stacjonował silny garnizon rosyjski liczący ok. 4000 żołnierzy. Pierwotnie w skład garnizonu wchodziły oddziały dowodzone przez gen. Wasyla Kajsarowa (1783-1844). On też prawdopodobnie pełnił funkcję tymczasowego komendanta twierdzy zamojskiej, począwszy od października 1831 roku. Około 1834 roku funkcję tę przekazał pułkownikowi Bedradze (Biedradze), będącemu zarówno komendantem twierdzy jak i naczelnikiem wojennym całego powiatu zamojskiego. W roku 1833 załoga Zamościa składała się z trzech batalionów piechoty, roty saperów i półkompanii rzemieślniczej. Pod względem technicznym Zamość podlegał komendantowi zachodniego okręgu inżynieryjnego, którym był twórca cytadeli warszawskiej (1832–1834), rozbudowy twierdzy Modlin (1834), budowy twierdzy w Dęblinie (Iwangorod, 1845–1847) i twierdzy w Brześciu Litewskim, generał Iwan Daehn (Döhn) (1786–1859). Szefem inżynierii twierdzy zamojskiej, któremu podlegało 7 oficerów i podoficerów, był kpt. inż. Aleksander von Howen.

W połowie 1833 roku wytyczony został w odległości 200 metrów od stoków twierdzy zamojskiej tzw. III obwód militarny, o czym donosił Komisji Rządowej Przychodów i skarbu w Warszawie gen. Daehn. Tereny w zasięgu tych 200 metrów nie mogły być uprawiane ze względu na potencjalną konieczność sypania wałów twierdzy lub rozbudowy istniejących już fortyfikacji zewnętrznych. W dużej części tereny objęte III obwodem były to grunty orne janowickich włościan, tamtejszego folwarku oraz łąki i dawne ogrody włościańskie. Przestrzeń zajętą na cele militarne Rosjanie oszacowali i w ciągu najbliższych lat wykupili od właścicieli. W ramach wykupionych terenów część gruntów przeznaczono na urządzenie ogrodów dla wojska. W obwodzie III znalazły się m.in. obok wymienionych wyżej także grunty Instytutu Ubogich (6,6 ha – dzisiejsze „Planty”), grunty mieszczańskie (1,80 ha), tereny należące do ppłk Leonarda Jodko (3, 60 ha).

Twierdza zamojska była metodycznie przez Rosjan umacniana (prace w dwóch etapach wykonywano w 1834 i 1839 roku) i dozbrajana. Co prawda garnizon rosyjski w ciągu lat 30. XIX wieku zredukowano do ok. 2000 żołnierzy, ale wzmocniono artylerię rozmieszczoną m.in. w nowoczesnych fortyfikacjach murowanych z cegły i piaskowca. W roku 1832 usunięto z obrębu twierdzy urząd miejski wraz z urzędem Burmistrza i przeniesiono władze miejskie do Nowej Osady. W twierdzy pozostał jedynie urząd skarbowy magistratu i kasa miejska.

Jedno z najbardziej zniszczonych w 1831 roku przedmieść, jakim była Nowa Osada w latach 30. XIX wieku zaczęło się intensywnie rozbudowywać, niewątpliwie miało na to wpływ m.in. przeniesienie tam władz miejskich Zamościa. Rozbudowa ta była jednak chaotyczna i niekonsekwentna, jak pisał anonimowy autor w 1834 roku: „W odległości dwóch wiorst za Bramą Lwowską wznosić się zaczyna Nowa Osada. Piękny i obszerny dom rządowy, przeznaczony na ekspedycję poczt, trzyma pierwsze miejsce pomiędzy wieloma, po największej części drewnianymi domami, w których już kilkaset familii zamieszkuje. Rzuciwszy okiem na ten zbiór rozrzuconych w rozmaitym kierunku siedzib, [ma się wrażenie], że to horda koczującego ludu, a nie zakład symetryczny miasta. Jednak, gdy ulice uzupełnione według planu zabudowaniami zostaną ta Osada okazałego miasta przybierze postać”. Faktem jest, że najokazalszym budynkiem murowanym w Nowej Osadzie była zbudowana w 1835 roku stacja pocztowa i budynek poczty, większość jednak budynków wznoszona była z drewna. Poza tym przedmieście nie cieszyło się w tym czasie popularnością wśród inwestorów, obawiających się lokowania pieniędzy w nieruchomości tak blisko twierdzy położone. W efekcie w 1839 roku większość, bo ok. 200 placów w Nowej Osadzie było niezabudowanych lub opuszczonych.

Przeniesienie życia miejskiego na przedmieścia, wiązało się także z budową nowej świątyni. Na budowę kościoła katolickiego przeznaczono m.in. odszkodowanie za rozebrany przez wojsko w 1810 roku kościół św. Katarzyny z Lubelskiego przedmieścia. Zebrane sumy okazały się jednak niewystarczające i ostatecznie mieszkańcy Nowej Osady, którzy w większości byli ofiarodawcami pieniędzy na budowę kościoła, zrezygnowali z planów jego budowy, przeznaczając zebrane i uzyskane z odszkodowań środki na remont Kolegiaty Zamojskiej. Kolegiata zamojska w okresie międzypowstaniowym pozostawała jedyną czynną świątynią katolicką w Zamościu. Grupa skupionych wokół niej księży, na czele z dziekanem kapituły kolegiackiej w latach 1829-1858, byłym kapelanem Wojska Polskiego w okresu Królestwa Polskiego – księdzem Aleksandrem Ulidowiczem (zm. 1858 r.), wypełniała obowiązki duszpasterskie. Kapituła Kolegiaty Zamojskiej funkcjonowała nieprzerwanie do 1863 roku. Od początku XIX do 1850 roku zebrała się 151 razy, mimo wakujących od 1829 roku kilku stanowisk kapitulnych. Po 1850 roku odbyło się 31 zebrań kapitulnych. Kolegiata zamojska, pomna swoich wielkich tradycji, była ostoją polskości w Zamościu, siedliskiem kultury narodowej, jej duchowni zaś autorytetami moralnymi. Tak było przez cały okres rozbiorów, szczególnie zaś w czasach zrywów narodowych lat 1830–31 i 1863–64.

Mimo braku funduszy od Ordynatów zamojskich jak również posiadania szczupłego funduszu kapitulnego, wynoszącego w 1849 roku 120 złotych, w połowie XIX wieku przystąpiono do generalnego remontu Kolegiaty. W tym też okresie przy remoncie i restauracji świątyni czynnie i aktywnie udzielali się przede wszystkim parafianie zamojscy. Roboty miały być według planu prowadzone nakładem Ordynata i parafian. Wielkie zasługi dla sfinansowania remontu położył także Infułat Kolegiaty Zamojskiej od 1858 roku Walenty Baranowski (później sufragan lubelski, ordynariusz diecezji lubelskiej, a od 1869 roku jej administrator). W 1857 roku komitet parafialny Kolegiaty z prezesem dozoru kościoła na czele, zajął się remontem kościoła tak wewnątrz jak i na zewnątrz. Remont obejmował pokrycie dachu blachą oraz odnowienie wnętrz. Na reperacje zaciągnięto 1000 rublową pożyczkę w kasie miejskiej, którą parafianie, mieszkańcy miasta, mieli spłacić w ciągu 10 lat. Zorganizowano na pokrycie części kosztów remontu m.in. loterię, która przyniosła ok. 1000 rubli dochodu, sprzedano także drewno i część starej blachy „na sumę 4227 rubli i 14 ½ kopiejki”. Ostatecznie ok. 1861 roku remont zasadniczy ukończono. Mimo bezskutecznych starań kanonika Joachima Jędrzejewicza (zm. 1864 r.) o wsparcie finansowe od XIII Ordynata zamojskiego Konstantego Zamoyskiego (1799–1866), jak też na prośby kierowane do niego o sfinansowanie odnowienia Kaplicy Przemienienia, w której podziemiach złożone były doczesne szczątki przodków Ordynata, Zamoyski nie wyłożył w owym czasie żadnych środków na remont Kolegiaty. Do kapituły Kolegiaty Zamojskiej do roku 1866 należały jeszcze trzy jednopiętrowe kamienice w Zamościu. W roku 1866 dobra kościelne w mieście przejęły władze rosyjskie.

Zasadnicze prace zmieniające obraz miasta wykonywało jednak wojsko rosyjskie. W obwodzie 2400 m od twierdzy Rosjanie wykonali szereg inwestycji, podporządkowanych zasadniczo jednak celom wojskowym, tylko w niewielkim stopniu poprawiały one życie mieszkańców miasta. W 1838 roku na polach pod Nową Osadą przekopany został kanał. Dyrekcja Inżynierii twierdzy zamojskiej skierowała rzekę Łabuńkę w nowe koryto, zajmując na to przedsięwzięcie „10,5 morgi gruntów w folwarku Podtopole”. Rok wcześniej nastąpiła likwidacja tzw. „Zalewy Wielkiej”, ze względów zdrowotnych. Na szkodliwy wpływ „wyziewów” z okalającego Zamość akwenu na zdrowie mieszkańców miasta i wojska zwrócił uwagę podczas pobytu w twierdzy zamojskiej Namiestnik Królestwa Polskiego gen. Iwan Paskiewicz, nakazując dzierżawiącej „Zalewę Wielką” Ordynacji zamojskiej „usunięcie szuwarów i wykoszenie reszty przez załogę twierdzy”. Polecenia Namiestnika i usunięcie szuwarów wokół stawu okazało się mało skuteczne, na początku maja 1836 roku komisarz obwodowy i lekarz ze szpitala św. Łazarza w Zamościu, uznali, że tylko spuszczenie wody i osuszenie stawu może radykalnie poprawić sytuację, co też w niedługim czasie wykonano.

W roku 1835 przebudowano fragment traktu lwowskiego w pobliżu Nowej Osady, zajmując przy tym „10872 sążnie kwadratowe gruntów prywatnych”. W powstaniu listopadowym zniszczeniu uległy wszystkie cegielnie zamojskie, przeważnie żydowskie w Nowej Osadzie i na Majdanie. Od 1833 roku rozpoczęto, więc tworzenie nowych cegielni, jednocześnie ze względu na rozpoczęcie akcji osuszania stawów i mokradeł wokół twierdzy w 1834 roku zlikwidowano stary młyn na tzw. „błotach szczebrzeskich”. Obok tych prac inżynieryjnych obejmujących otoczenie twierdzy, w 1837 roku ukończono wstępną rozbudowę fortyfikacji ziemnych fortecy oraz wzniesiono w fosach pięć nowych kojców. Obiekty te zlokalizowane były nad kanałami wodnymi. Jeden z zachowanych do dzisiaj obiektów tego typu murowany, zlokalizowany przy Starej Bramie Lubelskiej służył do obrony fosy, nad nim przebiegał most prowadzący do wysuniętego rawelinu.

Wewnątrz twierdzy także dokonywano zmian, m.in. pałac Zamoyskich przekształcony został na szpital, w jednej z oficyn pałacowych urządzono kaplicę prawosławną. Gruntowna przebudowa po 1831 roku, podwyższenie bryły obiektu, zmiana elewacji, spowodowały, że pałac utracił resztki swojej dawnej świetności.

Pod względem składu narodowościowego ludność Zamościa była w owym czasie typowa dla miast rządowych Królestwa Polskiego, nie licząc oczywiście garnizonu rosyjskiego. W Zamościu tak jak w innych miastach średniej wielkości w Królestwie, nie ograniczano liczby osiedlających się Żydów. Ludność cywilna miasta przed wybuchem powstania listopadowego liczyła 5800 osób, a po blisko trzydziestu latach w 1865 roku podniosła się zaledwie o ok. 400 osób i wynosiła ok. 6200 mieszkańców. Według historyków rzemiosło zamojskie, tak ważne dla gospodarki miasta w ubiegłych stuleciach, w latach 1832-1863 przechodzi regres. Liczba cechów spada wówczas z 10 w 1829 roku, do 5 ok. 1840 roku, w 1845 roku zarejestrowanych jest w Zamościu zaledwie 192 rzemieślników różnych specjalności, w dwadzieścia lat później jest ich już tylko 152.

Podobna sytuacja panuje także w handlu zamojskim. Jarmarki odbywające się za Bramą Lwowską są nieduże. Przeniesienie jarmarków i targów na przedmieścia spowodowało, że ludność zamieszkująca miasto w obrębie murów twierdzy, a zajmująca się handlem, znacznie się zmniejszyła. Upadek handlu zamojskiego spowodował, że większe obroty notują targi i jarmarki w tak niewielkich ośrodkach jak np. Turobin czy Frampol, natomiast porównywanie obrotów handlowych Zamościa i Lublina, Chełma czy Krasnegostawu nie jest możliwe, skalą i obrotami górują, bowiem te trzy ośrodki znacznie nad Zamościem. Około roku 1860, wg ustaleń W. Ćwika, w Zamościu zaledwie 87 osób trudni się oficjalnie handlem. W mieście nie było żadnego hurtowego składu towarów ani magazynu, nie licząc oczywiście magazynów dla wojska rosyjskiego. Spośród tych niewielu osób trudniących się oficjalnie handlem duży odsetek stanowili Żydzi. W warunkach niewielkich możliwości stałego zatrudnienia i niedoboru środków utrzymania ok. 200 rodzin zamojskich zajmowało się wyłącznie lub dodatkowo rolnictwem.

Struktura narodowościowa Zamościa w połowie XIX wieku charakteryzowała się dużym procentem ludności żydowskiej, w latach 1855–1864 miasto zamieszkiwało 2400 Żydów, obok ok. 1600 Polaków, ok. 20 Rosjan oraz kilku Niemców. Wśród Polaków poza katolikami w Zamościu mieszkało ponad 200 osób wyznających obrządek grecko-unicki, ich życie religijne skupiało się wokół istniejącego w twierdzy klasztoru i kościoła oo. Bazylianów. Mimo dużego zróżnicowania mieszkańców miasta pod względem religijnym (Żydzi byli wyznawcami religii mojżeszowej, Niemcy to w większości ewangelicy, a Rosjanie w większości prawosławni) i narodowościowym, jak też funkcjonowania w Zamościu licznego garnizonu wojskowego, w źródłach historycznych brak jest informacji o konfliktach na tle narodowościowym czy wyznaniowym wśród stałych mieszkańców miasta.

Publikacja tekstu w trzech częściach:
„Skafander. Bezpłatna Gazeta Akademicka” 2011, nr 1 (8), s. 10; nr 2 (9), s. 10; nr 3 (10), s. 10




Przeczytaj też | Also read:
Zamość w powstaniu listopadowym | Zamość in the November Uprising
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Język | Choose language
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Motta
"Zamieszkałem w lesie, ponieważ chciałem żyć świadomie. Chciałem czerpać ze źródeł życia samą jego istotę. Odrzucić wszystko, co nie było nim, by w godzinę śmierci nie odkryć, że nie żyłem".

"I went to the woods because I wished to live deliberately, to front only the essential facts of life, and see if I could not learn what it had to teach, and not, when I came to die, discover that I had not lived".

Henry David Thoreau

..............................

„Będziesz miał tylko jedną szansę, by przeżyć życie jak chcesz”.

„You will have only one chance to live like you want”.

MS

..............................

„Urodzić się znaczy tyle, co dostać cały świat w prezencie”.

Jostein Gaarden

..............................

"Prosiłem o wszystko, abym mógł cieszyć się życiem... Otrzymałem życie, abym mógł cieszyć się wszystkim".

Mike Yaconelli

..............................

"Codziennie patrz na świat, jakbyś oglądał go po raz pierwszy".

"You every day look at the world as if you were seeing it for the first time".

"Beze mnie ludzkość nie byłaby tym, czym jest – powtarzał Zeus Peter Lama. Tego ranka po raz pierwszy miałem wrażenie, że ja też mam swoją rolę. Są istoty, które mnie potrzebują, zarówno żywi, jak umarli.
Co niezastąpionego mam w sobie? To, moje myśli. Moje troski. Moje przywiązania. Moje miłości”.

Eric-Emmanuel Schmitt

..............................

"Przegrasz wtedy, gdy przestaniesz walczyć o swoje marzenia, które uznasz za niemożliwe do spełnienia".

MS

..............................

"Musisz dać się porwać, ulecieć nad ziemię, piać z zachwytu i tańczyć jak derwisz".

"I want you to get swept away out there. I want you to levitate. I want you to sing with rapture and dance like a dervish".

Meet Joe Black (1998)

..............................

"Każda mijająca chwila jest szansą, by wszystko zmienić".

"Every passing minute is another chance to turn it all around".

Vanilla sky (2001)

..............................

"Kto kocha, nie umrze, a kto modli się za innych, już jest w niebie".

"Who loves never dies and who prays for others is already in heaven".

Wojaczek i sen

..............................

"Żyj tak, jakby od jakości twojego życia zależał los świata".

..............................

"Życie nie jest zmarnowane, dopóki żyjesz".

ks. Marian Pokrywka

..............................

"Życie będzie miało taki sens, jaki ja sam mu nadam".

"Wojownik Światła nigdy nie zapomina, co to wdzięczność".

Paulo Coelho

..............................

"Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj!" (Rz 12, 21)

"Don't be overcome by evil, but overcome evil with good!"

Paweł Apostoł

..............................

"W ciemności, kiedy oczy nie dostrzegają nawet odrobiny światła, najlepiej zapalić serce".

"It is best to light up your heart in darkness, when eyes spot no other light".

Autor nieznany
Moje ostatnie
Nie czekaj, aż życie się zacznie, tylko sam zacznij żyć!

Don't wait for life to come, start living right away!

Moje miasto

Zamość
Moje szkoły

Moje miejsca

Ulubione | My favourite
WIERSZE | LYRICS

Bolesław Leśmian, Dziewczyna


Krzysztof Kamil Baczyński,
Niebo złote ci otworzę


Juliusz Słowacki, Kiedy się w niebie gdzie zejdziemy sami...


Stanisław Barańczak, N.N. próbuje przypomnieć sobie słowa modlitwy


Rainer Maria Rilke, *** Zgaś moje oczy: ja cię widzieć mogę... (Extinguish my eyes, I'll go on seeing you...)


KSIĄŻKI | BOOKS


1. Fiodor Dostojewski
Bracia Karamazow
The Brothers Karamazow



2. Khaled Hosseini
Chłopiec z latawcem
Kite runner



3. Eric-Emmanuel Schmitt
Oskar i pani Róża
Oscar and the Lady in Pink



4. Lewis Wallace
Ben Hur



5. Paulo Coelho
Alchemik
The Alchemist



6. Aleksander Kamiński
Kamienie na szaniec


FILMY | MOVIES

1. Król Lew (1994)
The Lion King


2. Vanilla sky (2001) /
Abre los ojos (1997)


3. Chłopiec z latawcem (2007)
Kite runner


4. Zostań (2005)
Stay


5. Ben Hur (1959)

Zobacz wszystkie ulubione filmy
See all favourite movies


TWÓRCY | ARTISTS

Alejandro Gonzalez Inarritu

Niezwykłe dni
1 marca - Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

21 marca - Dzień Poezji

2 kwietnia - Dzień Wiedzy o Autyzmie

13 kwietnia - Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

23 kwietnia - Dzień Książki

26 maja - Dzień Matki

1 czerwca - Dzień Dziecka

9 czerwca - Dzień Przyjaźni

14 czerwca - Dzień Krwiodawstwa

23 czerwca - Dzień Ojca

27 września - Dzień Podziemnego Państwa Polskiego

13 października - Dzień Dawcy Szpiku Kostnego

21 listopada - Dzień Życzliwości

1 grudnia - Dzień Walki z AIDS

1-7 grudnia - Europejski Tydzień Autyzmu

5 grudnia - Dzień Wolontariusza

TV
STAŁE PROGRAMY:

Poniedziałek

19.55 - Poezja łączy ludzi. Mój ulubiony wiersz, TVP2

21.30 - Teatr Telewizji, TVP1 (również: wtorek, godz. 20.00, TVP Kultura)

Wtorek

12.20 – Dowódcy AK (cykl dokumentalny), TVP2

19.45 - Gustaw Holoubek - nie tylko o teatrze, TVP2

Środa

17.30 (ok.) - Kultura na celowniku, TV Kablowa Zamość

21.30 - Naznaczony, TVN

Piątek

18.00 - Kocham kino, TVP2

Sobota

12.30 - Pegaz, TVP1

14.30 - Czytelnia, TVP Kultura

16.00 - Studio Wschód, TVP Info

19.30 - Potrzebni, TVP Info

Niedziela

11.00 - Cafe Futbol, Polsat Sport

12.00 - Kinomaniak, TV4

13.25 - Słownik polsko@polski, TVP Polonia

21.05 - Czas honoru, TVP2

Inne

Telewizyjne wiadomości literackie, TVP2

.....................................

ARCHIWALNE:

Agent | The Mole

Awantura o kasę | Cash Battle

Głęboka woda | Deep Water

Idol

Mamy Cię! | Suprise, Suprise

Milionerzy | Who wants to be a millionaire?

Nie do wiary | It's hard to believe

Sensacje XX wieku | The Sensations of XX Century

System09

Warto rozmawiać | It's worth to talk

Wieczór z wampirem | Evening with the Vampire

Znajomi

Wojownicy Światła

Do zobaczenia, Panie Stanisławie! | See you tomorrow!

Stanisław Piro (1925–2012)
Zajrzyj

Kontakt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie | okazjanazakupy.pl